Het naleven van rij- en rusttijden is van groot belang voor de veiligheid van zowel chauffeurs op de weg als medeweggebruikers. De tachograaf speelt hierbij een belangrijke rol maar met de komst van strengere Europese regelgeving en nieuwe technische mogelijkheden blijven er zaken veranderen. Vanaf 2025 is de digitale tachograaf, de Smart Tacho 2, verplicht gesteld voor steeds meer voertuigen. Deze moderne tachograaf biedt niet alleen nauwkeurigere registratie van rijtijden maar helpt ook bij het voorkomen van overtredingen en boetes. Voor veel voertuigen geldt de verplichting om de nieuwste tachograaf te gebruiken maar ook hier gelden weer uitzonderingen. Dit kan het ingewikkeld maken. In dit artikel lees je daarom alles over de tachograaf. Wat het is, welke veranderingen er aankomen, wat de voordelen zijn en welke regels je moet naleven.
Een tachograaf is een apparaat dat in vrachtwagens, bussen en bepaalde bedrijfswagens wordt geïnstalleerd om de rij- en rusttijden van chauffeurs vast te leggen. Dit is belangrijk om zo veilig mogelijk de weg op te gaan, omdat vermoeidheid een grote risicofactor is bij transport. Bovendien helpt het om eerlijke concurrentie binnen de transportsector te garanderen: iedereen moet zich aan dezelfde regels houden. De tachograaf registreert automatisch de rijtijd, rustpauzes en snelheid, zodat handhavers kunnen controleren of de regels worden nageleefd.
Vanaf 2025 is voor verschillende voertuigen de Smart Tacho 2 verplicht, een slimme tachograaf die niet alleen rijtijden registreert, maar ook grensovergangen automatisch vastlegt en op afstand kan worden uitgelezen. We schreven al eerder een artikel over de Smart Tacho 2 maar aangezien er vanaf augustus 2025 weer aanpassingen doorgevoerd worden in de regelgeving gaan we er nogmaals op in.
Belangrijk om te weten: In de nieuwste tachograaf met de nieuwe bestuurderskaart (G2V2) is er een automatische registratie van een landcode bij een grenspassage. Aan het begin en het einde van de dienst moet nog wel de landcode worden ingevoerd, maar bij het passeren van een landgrens gebeurt dit automatisch. Stoppen is dus niet meer nodig. De oudere bestuurderskaarten zoals de G2V1 werken ook met de Smart Tacho 2 maar daar is een stop bij de landsgrens nog wel noodzakelijk.
De rijtijdenwet regelt hoeveel uur een chauffeur maximaal mag rijden, hoeveel pauze er genomen moet worden en hoe lang de rustperioden minimaal moeten zijn. De wet is erop gericht om de veiligheid te vergroten en overtredingen te verminderen. Daarnaast is de wet zeer uitgebreid met veel regels en verschillende uitzonderingen. Om deze reden hebben we eerder een uitgebreid artikel geschreven over de rijtijdenwet voor vrachtwagens. We zetten de belangrijkste punten nog even kort voor je op een rijtje:
Maximale rijtijd: Chauffeurs mogen maximaal 9 uur per dag rijden, met twee keer per week een mogelijkheid tot een maximale rijtijd van 10 uur.
Ononderbroken rijden: Na 4,5 uur rijden moet minimaal 45 minuten pauze worden genomen.
Dagelijkse rusttijd: Moet minimaal 11 uur zijn, mag soms worden opgesplitst in delen.
Wekelijkse rusttijd: Er moet wekelijks minimaal 45 uur aan een stuk worden gerust. Dit mag een keer in de twee weken verkort worden tot 24 uur.
Wil je uitgebreidere informatie? Lees dan ons artikel over rij- en rusttijden als chauffeur.
Je kunt onderscheid maken tussen twee verschillende soorten tachografen: analoog en digitaal. De analoge tachograaf werkt met een papieren schijfje waarop gegevens worden geregistreerd. Dit systeem wordt nog steeds gebruikt maar wel steeds minder. Ze zijn namelijk vanaf 1 januari 2025 verboden voor internationaal transport. De digitale tachograaf is daardoor de nieuwe standaard. Dit systeem slaat alle data elektronisch op en kan worden uitgelezen met speciale apparatuur. De Smart Tacho 2 is zo’n digitale tachograaf. Voor voertuigen die gebruik maakten van een analoge of oudere digitale tachograaf is deze vanaf 1 januari 2025 verplicht. Sommige voertuigen hebben een \ Smart Tacho 1 en voor hen geldt een overgangsperiode naar de Smart Tacho 2 tot 19 augustus 2025 bij internationaal transport.
De Smart Tacho 2 biedt verschillende voordelen ten opzichte van zijn voorganger en een analoog systeem:
1. Automatische registratie van grensovergangen waardoor handmatige invoer overbodig is. (enkel bij bestuurderskaart G2V2).
2. Nauwkeurige ritregistratie met verbeterde locatiebepaling via GNSS.
3. Mogelijkheid tot het registeren van laad- en losactiviteiten.
4. Verbeterde beveiliging tegen fraude.
5. Gegevens kunnen op afstand worden uitgelezen via DSRC-technologie.
Een digitale tachograaf registreert continu belangrijke data zoals rij- en rusttijden, snelheid en afgelegde afstand. Chauffeurs gebruiken een persoonlijke bestuurderskaart waarin hun gegevens en rijtijdregistraties worden opgeslagen. Bij de Smart Tacho 2 worden grensovergangen automatisch vastgelegd bij de G2V2 bestuurderskaart, wat tijd bespaart en fouten voorkomt.
Een ander groot voordeel van de Smart Tacho 2 is dat de autoriteiten op afstand de tachograaf uitlezen. Dit betekent dat vrachtwagens niet altijd meer hoeven te stoppen voor controles.
Dankzij de integratie van GPS-gegevens (GNSS) en de verbeterde beveiliging is de digitale tachograaf veel betrouwbaarder dan de oude analoge versies. Dit helpt niet alleen chauffeurs, maar ook werkgevers om boetes en problemen te voorkomen.
Wanneer de tachograaf- en rijtijdenregels niet worden nageleefd, kunnen de boetes flink oplopen. De Europese en Nederlandse wetgeving hanteren strenge regels om ervoor te zorgen dat de regels worden nageleefd en de verkeersveiligheid wordt verbeterd. Het niet naleven van de rij- en rusttijdenwet of het incorrect gebruik van de tachograaf kan flinke financiële gevolgen hebben. Zo kan het overschrijden van de maximale rijtijd leiden tot een boete van honderden euro’s, terwijl manipulatie van de tachograaf of het ontbreken van een geldige registratiekaart kan resulteren in boetes die kunnen oplopen tot tienduizend euro.
De invoering van de Smart Tacho 2 maakt deze handhaving nog effectiever. Doordat grenspassages, rij- en rusttijden automatisch worden vastgelegd, is er minder ruimte voor fouten of manipulatie. Tegelijkertijd betekent dit dat bedrijven die hun administratie niet op orde hebben of verouderde tachografen blijven gebruiken, sneller en strenger aangepakt kunnen worden.
Om aan de nieuwe tachograafwetgeving te voldoen, is het belangrijk dat transportbedrijven op tijd investeren in de juiste apparatuur én hun personeel goed voorbereiden. Bedrijven die internationaal actief zijn, moesten vóór eind 2024 al hun voertuigen voorzien hebben van een Smart Tacho 2. Voertuigen met een oude digitale tachograaf, zoals de Smart Tacho 1, moeten uiterlijk op 18 augustus 2025 zijn vervangen. Voor bedrijfswagens die een toegestane maximummassa van meer dan 2.500 kilo hebben, geldt een deadline van 1 juli 2026.
De aanschaf en installatie van de Smart Tacho 2 is een investering die varieert per voertuigtype en leverancier. Gemiddeld liggen de kosten tussen de €1700 en €2200, inclusief installatie. Dit kan hoger uitvallen afhankelijk van de benodigde aanpassingen.
Daarnaast zijn er ook kosten voor bestuurderskaarten en eventueel extra softwarelicenties. Hoewel dit een forse investering lijkt, is het een noodzakelijke stap om boetes en een eventueel rijverbod te voorkomen. Op deze manier kan het systeem uiteindelijk kosten besparen.
Moet jij vanaf augustus 2025 of juli 2026 overstappen op een Smart Tacho 2? Bestel dan direct de Smart Tacho 2 voor jouw voertuigen bij BAS Parts & Tyres. Daarnaast is het ook mogelijk om bij een erkende werkplaats te checken of je tachograaf voldoet aan de nieuwe eisen. Wil je je vrachtwagen laten controleren op een Smart Tacho 2 of wil je langskomen om je huidige tachograaf te laten vervangen? Neem contact op met BAS Truck Center en onze experts helpen je graag verder met je vragen.
