Je kunt nog zo’n mooie (tweedehands) e-truck of waterstoftruck op het oog hebben: zolang je onderweg niet zeker weet waar je kunt laden of tanken, blijft het spannend. Precies daar grijpt de AFIR wetgeving in. De Europese Unie wil met de AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation) afdwingen dat alternatieve brandstoffen geen niche meer zijn, maar gewoon “rijdbaar” worden in heel Europa, met minimale dekking, duidelijke betaalmogelijkheden en bruikbare data. Dit artikel is geschreven voor mensen die het werk buiten doen: chauffeurs, planners, wagenparkbeheerders en ondernemers die dagelijks met deadlines, wachttijden, rusttijden en marge rekenen. Geen juridisch advies, wel de kern van wat AFIR regelgeving in de praktijk betekent als je met trucks en bedrijfswagens rijdt, nu en richting 2030.
Als je op internet zoekt naar wat AFIR is, kom je uit bij een Europese verordening: Regulation (EU) 2023/1804. Die is sinds 13 april 2024 van toepassing en zet doelen voor de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen.
Kort gezegd is de AFIR verordening een set bindende afspraken voor de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Het gaat niet alleen om laadpunten voor personenauto’s, maar juist ook om zwaar transport. Denk aan trucks, bestelwagens en logistieke toepassingen. Daarnaast vallen ook waterstofstations, walstroom in havens en energievoorziening voor vliegtuigen onder deze regeling.
Leg je het in een minuut uit, dan komt het hierop neer: de Europese Unie verplicht lidstaten om voldoende laad- en tankmogelijkheden te realiseren op strategische locaties. Vooral langs het TEN-T netwerk, de belangrijkste transportcorridors van Europa. Daarbij gaat het niet alleen om aantallen, maar ook om gebruiksgemak. Laden moet simpel zijn, betalen moet zonder gedoe kunnen en informatie moet kloppen.
Waar eerder de AFID-richtlijn gold, is dat met de komst van AFIR veranderd. De oude richtlijn gaf landen ruimte om zelf invulling te geven. Dat zorgde voor verschillen per land en dus voor onzekerheid in de praktijk. De AFIR EU maakt daar een einde aan door één duidelijke lijn te trekken voor heel Europa.
De reden achter deze wet ligt in het bredere klimaatbeleid van de EU. Met het Fit for 55-pakket wil Europa de uitstoot in 2030 met minstens 55 procent verlagen. Transport speelt daarin een grote rol. Zonder goede infrastructuur blijft de overstap naar zero-emissie voertuigen hangen in plannen en beloftes. De AFIR regulation moet die bottleneck oplossen.
Iedereen in transport kent het probleem. Je investeert niet in een e-truck als je niet weet waar je kunt laden. Tegelijkertijd worden laadpunten niet gebouwd als er te weinig voertuigen zijn. Dat kip-ei verhaal remt de hele sector. Met AFIR probeert de EU dat patroon te doorbreken. Door harde doelen te stellen voor de uitrol van infrastructuur wordt het risico kleiner. Je weet beter waar je op kunt rekenen, en dat maakt investeren minder spannend.
Voor planners verandert er ook veel. Routeplanning draait straks niet alleen meer om afstand en brandstof, maar ook om laadmomenten en laadtijd. Publieke laadinfrastructuur wordt net zo belangrijk als je eigen depot. Zeker bij internationale ritten of wisselende inzet van voertuigen. Dat heeft direct invloed op je operatie. Je moet rekening houden met laadstops, wachttijden en beschikbaarheid. Tegelijkertijd ontstaan er ook kansen. Meer aanbieders van laadinfrastructuur zorgen voor concurrentie, wat de kosten kan drukken. Zeker als je kijkt naar de totale kosten per kilometer.
Die totale kosten, ook wel TCO genoemd, worden steeds belangrijker. Hoewel de aanschafprijs van elektrische trucks hoger ligt, kunnen lagere energiekosten en minder onderhoud het verschil maken. Voor veel toepassingen wordt elektrisch rijden daardoor financieel steeds interessanter.
De kern van de AFIR regelgeving voor wegtransport ligt op het TEN-T netwerk. Dat netwerk verbindt de belangrijkste logistieke routes, steden en havens in Europa. Wie internationaal rijdt, maakt daar al dagelijks gebruik van. Langs deze routes moeten zogenoemde recharging pools komen. Dit zijn locaties waar meerdere laadpunten samenkomen. Voor zwaar transport gelden daarbij specifieke eisen.
Een belangrijke richtlijn is dat er richting 2030 laadlocaties komen met een maximale afstand van ongeveer 120 kilometer voor trucks. Dat gebeurt in fases. Eerst wordt een deel van het netwerk uitgerust, daarna volgt uitbreiding naar een groter gebied met hogere capaciteit.
Naast snelwegen kijkt AFIR ook nadrukkelijk naar stedelijke knooppunten. Juist daar waar veel distributie plaatsvindt, moet voldoende laadcapaciteit beschikbaar zijn. Denk aan logistieke hubs en industrieterreinen. Ook parkeerplaatsen spelen een rol. Veilige truckparkings worden uitgerust met laadpunten, zodat chauffeurs kunnen laden tijdens hun rust. Dat maakt de inzet van elektrische trucks praktischer in het dagelijks werk.
Voor waterstof geldt een andere aanpak. Langs belangrijke routes moeten tankstations komen met een onderlinge afstand van ongeveer 200 kilometer. Deze stations moeten geschikt zijn voor zwaar transport en voldoende capaciteit hebben.
Daarnaast blijft ook LNG voorlopig onderdeel van de regelgeving. Hoewel de focus duidelijk ligt op zero-emissie, erkent de EU dat liquefied methane nog een rol speelt in de overgangsfase.
Voor chauffeurs wordt laden een stuk toegankelijker. Een belangrijk punt binnen de AFIR wetgeving is dat je altijd moet kunnen laden zonder abonnement. Dat betekent dat je niet afhankelijk bent van één pas of aanbieder.
Daarnaast komt er meer transparantie in prijzen. Je moet vooraf kunnen zien wat je betaalt, en dat gebeurt in de meeste gevallen per kWh. Geen verrassingen achteraf, maar duidelijkheid voordat je begint.
Voor planners is vooral de beschikbaarheid van data belangrijk. Laadpunten worden digitaal verbonden en moeten informatie delen over locatie, beschikbaarheid en prijs. Dat maakt het plannen van ritten betrouwbaarder. Interoperabiliteit speelt daarin een grote rol. Of je nu in Nederland, Duitsland of Frankrijk rijdt, laden moet overal op dezelfde manier werken. Dat zorgt voor minder gedoe onderweg en meer grip op je planning.
Vanaf 2025 en verder worden deze datastromen verder gestandaardiseerd. Dat betekent dat apps en systemen beter met elkaar gaan samenwerken. Voor jou als gebruiker vertaalt zich dat naar meer overzicht en minder onzekerheid.
De komst van AFIR in Europa vraagt om een andere manier van kijken naar je wagenpark. Het gaat niet alleen om voertuigen, maar om het hele plaatje eromheen:
De AFIR regulatie maakt één ding duidelijk: de keuze voor een truck draait niet meer alleen om vermogen of prijs, maar om inzetbaarheid in een veranderende markt. Bij BAS World houden we rekening met dat inzicht. Je wilt voertuigen kunnen vergelijken op wat echt belangrijk wordt. Denk aan actieradius, laadmogelijkheden en geschiktheid voor jouw werk.
Of je nu kijkt naar een elektrische truck, een waterstofvoertuig of een efficiënte dieseloplossing, het gaat om de juiste match met jouw operatie. Niet elke truck past bij elke inzet. Daarnaast speelt restwaarde een steeds grotere rol. Door strengere regelgeving en de opkomst van zero-emissie zones verandert de markt. Een toekomstbestendige keuze vandaag kan morgen het verschil maken bij doorverkoop.
BAS World helpt je daarbij met een breed aanbod en internationale afzetmogelijkheden. Zo kun je je wagenpark stap voor stap aanpassen zonder grote risico’s. Bekijk het actuele aanbod (zero-emissie) trucks op BAS World. Neem contact op met onze experts en zij helpen je graag.
