Ga jij wel eens met een vrachtwagen de grens over, maar heb jij nog geen slimme tachograaf? Let dan op: sinds augustus 2025 is het gebruik van de Smart Tacho 2 verplicht voor alle vrachtwagens en bussen die internationaal vervoer uitvoeren binnen de Europese Unie. Deze tweede generatie digitale tachograaf komt voort uit Europese wetgeving met als doel de verkeersveiligheid te verbeteren, eerlijke concurrentie te waarborgen en de naleving van de regels eenvoudiger te maken voor autoriteiten. In dit artikel vertellen wij alles over de nieuwe Smart Tacho 2: wat het is, wanneer je dit nieuwe systeem in je voertuig moet hebben (retrofit) en wat de nieuwste ontwikkelingen zijn, zoals de introductie van de OSNMA-functionaliteit.
De Smart Tacho 2 (ook wel de tweede generatie slimme tachograaf genoemd) is een geavanceerde versie van de digitale tachograaf die in vrachtwagens en bussen wordt geïnstalleerd om de rij- en rusttijden van chauffeurs te registreren. De gegevens die hiermee worden vastgelegd, worden gebruikt om te controleren of chauffeurs zich aan de wet houden. De voorganger van de Smart Tacho 2, de Smart Tacho 1, werd in 2019 geïntroduceerd als eerste “slimme” tachograaf. Door de invoering van nieuwe EU-wetgeving ontstond behoefte aan een nog nauwkeuriger en geavanceerder systeem. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van de Smart Tacho 2 in 2023.
Met de komst van de Smart Tacho 2 zijn er verschillende nieuwe functies toegevoegd. Er zit dus een flink verschil tussen de oude digitale tachograaf, de Smart Tacho 1 en de nieuwe Smart Tacho 2. Hieronder noemen we de belangrijkste nieuwe functies van de Smart Tacho 2:
In de nieuwste tachograaf met de nieuwe bestuurderskaart (Gen 2, versie 2 kaart) wordt bij het passeren van een landsgrens automatisch een landcode geregistreerd. Aan het begin en einde van de dienst moet nog wel handmatig de landcode worden ingevoerd, maar bij grenspassages gebeurt dit voortaan automatisch. Stoppen bij de grens is dus niet meer nodig. Let op: oudere bestuurderskaarten (zoals de G2V1 uit de Smart Tacho 1-periode) werken ook in de Smart Tacho 2, maar daarmee is een stop bij de grens nog wel noodzakelijk voor handmatige invoer van de landcode.
Door de nieuwe DSRC-technologie kan de Smart Tacho 2 tijdens het rijden op afstand bepaalde gegevens worden uitgelezen. Dit betekent dat controleurs data kunnen controleren zonder het voertuig te hoeven stoppen. Hiermee kunnen zij efficiënter voertuigen selecteren voor inspectie. Als eigenaar of vlootbeheerder kun je dankzij speciale software de tachograafgegevens ook zelf op afstand uitlezen. Zo houd je gemakkelijk overzicht over de rij- en rusttijden van je chauffeurs, wat helpt om aan de wet te voldoen en overtredingen te voorkomen.
De Smart Tacho 2 beschikt over strengere beveiligingsmaatregelen om fraude en manipulatie te voorkomen. Zo zijn er nieuwe encryptiemethoden toegepast en wordt vanaf eind 2025 ook de OSNMA-technologie ondersteund voor extra bescherming tegen misbruik van GPS/GNSS-signalen. (OSNMA staat voor Open Service Navigation Message Authentication, hier komen we later op terug.)
Dankzij verbeterde GNSS-functionaliteit (satellietnavigatie) kan de Smart Tacho 2 nog nauwkeurigere locatiegegevens vastleggen. Dit helpt onder andere bij het geautomatiseerd registreren van grensovergangen en draagt bij aan betrouwbare ritregistraties.
De Smart Tacho 2 heeft een extra invoermogelijkheid waarmee je kunt aangeven dat je aan het laden of lossen bent. Het gebruik hiervan is niet verplicht, maar het kan helpen om je activiteiten nauwkeuriger te registreren. Overigens blijft het hoe dan ook verplicht om al je activiteiten correct te boeken (bijvoorbeeld pauze, beschikbaarheid, werk, etc.).
Een van de belangrijkste nieuwe functies van de Smart Tacho 2 is dat deze op afstand uitgelezen kan worden door de autoriteiten. Het uitlezen op afstand gebeurt dankzij de ingebouwde DSRC-interface. Dit houdt in dat vrachtwagens onderweg niet altijd meer hoeven te stoppen voor controles. Via een korte-afstandsverbinding kan de tachograaf bepaalde gegevens zoals overschrijdingen van maximale rijtijd aan controleurs doorgeven terwijl het voertuig voorbijrijdt. Zo kunnen handhavers snel zien of er mogelijke overtredingen zijn en alleen voertuigen die verdacht zijn staande houden voor een uitgebreide controle. Bovendien kun je nu als eigenaar of vlootbeheerder de gegevens van de tachograaf ook zelf op afstand downloaden met speciale software. Hiermee houd je gemakkelijk overzicht over de rij- en rusttijden van je chauffeurs. Dit helpt om aan de wet te voldoen en eventuele overtredingen vroegtijdig te signaleren.
Er zijn de afgelopen tijd belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de tachograafregels. Sinds augustus 2025 moeten alle internationaal rijdende zware voertuigen (vrachtwagens en bussen) zijn uitgerust met een Smart Tacho 2. Dit geldt voor zowel nieuwe als oudere voertuigen. Wanneer je als chauffeur internationaal rijdt en na die datum niet aan deze eis voldoet, riskeer je flinke boetes en in het ergste geval zelfs een rijverbod. We duiken er wat dieper in, want het verschilt per type voertuig wat de deadline is om over te stappen naar de Smart Tacho 2:
Nieuwe voertuigen geregistreerd na 21 augustus 2023: moeten vanaf fabriek zijn uitgerust met een Smart Tacho 2 (vanaf die datum gold de eis direct voor nieuw geregistreerde trucks).
Voertuigen met een analoge of oude digitale tachograaf: uiterlijk 31 december 2024 moet deze zijn vervangen door een Smart Tacho 2. Dit betreft voertuigen die nog een analoge tachograaf of eerste generatie digitale tachograaf hadden.
Voertuigen met een Smart Tacho 1: uiterlijk 18 augustus 2025 moet deze zijn vervangen door de Smart Tacho 2. Dit geldt voor trucks die al een “slimme” tachograaf van de eerste generatie (ingevoerd in 2019) hadden.
Nieuwe voertuigen geregistreerd na 24 december 2025: moeten zijn uitgerust met een OSNMA Smart Tacho 2 (tachograaf met OSNMA-functionaliteit). Vanaf die datum is de oudere transitieversie zonder OSNMA niet meer toegestaan in nieuw in gebruik genomen voertuigen (zie verderop voor uitleg over OSNMA).
Lichte bedrijfswagens (2,5 t - 3,5 t) in internationaal vervoer: vanaf 1 juli 2026 geldt de tachograafplicht ook voor deze voertuigen, die dan voorzien moeten zijn van een Smart Tacho 2. Dit vloeit voort uit het Mobility Package en betreft bestelwagens die grensoverschrijdend vervoer of cabotage uitvoeren.
Vanaf eind 2025 is er een nieuwe ontwikkeling bij de Smart Tacho 2: de invoering van OSNMA. OSNMA staat voor Open Service Navigation Message Authentication en is een extra beveiligingsfunctie van het Europese satellietnavigatiesysteem Galileo. Deze technologie waarborgt de authenticiteit van de ontvangen navigatiesignalen en beschermt tegen mogelijke manipulatie daarvan (GNSS-spoofing). Met OSNMA kan de tachograaf dus verifiëren of de GPS/GNSS-signalen echt zijn en niet zijn vervalst. De transportsector is de eerste branche waarin deze technologie wettelijk verplicht wordt gesteld.
De huidige versie van de Smart Tacho 2, vaak de transitie Smart Tacho 2 genoemd, beschikte nog niet over OSNMA-functionaliteit. Hoewel OSNMA al in de technische specificaties van de Smart Tacho 2 was opgenomen, was deze functie bij de introductie in 2023 nog niet operationeel. Om die reden ontbrak OSNMA in de transitieversie. In juli 2025 heeft de Europese Commissie aangekondigd dat OSNMA geactiveerd en verplicht wordt: vanaf 24 december 2025 moeten alle tachografen in nieuw geregistreerde voertuigen de OSNMA-functionaliteit aan boord hebben. Dit betekent dat een transitie Smart Tacho 2 in nieuwe trucks niet meer afdoende is na die datum, er moet een OSNMA Smart Tacho 2 in.
Goed nieuws voor bestaande voertuigen: tachografen (Smart Tacho 2) die voor 24 december 2025 al in voertuigen waren geïnstalleerd, vallen onder een overgangsregeling. Zij hoeven niet verplicht te worden geüpdatet en mogen blijven functioneren als transitie Smart Tacho 2. Met andere woorden, heb je al een Smart Tacho 2 ingebouwd voor eind 2025, dan voldoet deze voorlopig aan de eisen, ook al mist hij OSNMA. Mocht je er toch voor kiezen om een transitie-tachograaf te laten upgraden naar OSNMA, let er dan op dat de werkplaats goed op de hoogte is van de verschillen tussen beide versies. Tachograafleveranciers hebben hierover instructies gegeven aan erkende werkplaatsen. Overigens kunnen in veel gevallen bestaande Smart Tacho 2-apparaten via een software-update geschikt worden gemaakt voor OSNMA, overleg dit met je tachograafspecialist als je vrijwillig wilt upgraden.
Als je niet bekend bent met de nieuwe tachograaf, kan het herkennen ervan best een uitdaging zijn. Hoe weet je of jouw voertuig een Smart Tacho 2 heeft? Je kunt kijken naar de specificaties en markeringen op het apparaat zelf, denk aan het model of versienummer en de aanwezige functies. Zo duidt een Bluetooth-symbool doorgaans op een tweede generatie (smart) tachograaf. Daarnaast is het ook mogelijk om bij een erkende werkplaats na te vragen of jouw tachograaf voldoet aan de nieuwe eisen.
De Smart Tacho 2 van VDO (Continental) is te herkennen aan het model of versienummer DTCO 4.1. Bij VDO-tachografen is er aan de voorkant vaak een Bluetooth-logo aanwezig; dit is een duidelijke indicatie dat het om een Smart Tacho 2 gaat. Daarnaast kun je het apparaat eventueel (laten) uitbouwen om het typeplaatje te controleren. Staat op de bovenkant of sticker “VDO R4.1”, dan betreft het een Smart Tacho 2 van VDO.
Tip: Vanaf eind 2025 heeft VDO ook OSNMA-varianten uitgebracht. In het softwaremenu van de tachograaf wordt deze onderscheid gemaakt door de versieaanduiding: een OSNMA-versie wordt weergegeven als DTCO 4.1a of 4.1b, terwijl de transitieversie 4.1aT of 4.1bT heet. Op het fysieke apparaat is dit verschil ook terug te vinden, maar daarvoor moet je de tachograaf uitbouwen (op het printplaatje ontbreekt of verschijnt een specifiek codeblokje afhankelijk van de variant).
De Smart Tacho 2 van Stoneridge is bekend onder de versie SE5000-8.1. Bij deze uitvoering is het lastiger om aan de buitenkant te zien of het een Smart Tacho 2 is, omdat er geen duidelijk symbool of kenmerk op de frontplaat zit. Hier zul je de tachograaf ook moeten uitbouwen en het label controleren. Staat er aan de bovenkant “SE5000-8.1”, dan betekent dit dat het een Smart Tacho 2 (tweede generatie) van Stoneridge is.
Tip: In het menu van de Stoneridge-tachograaf kun je eveneens zien of het een OSNMA-model is. Vanaf bepaalde softwareversies wordt een “T” getoond in het info-scherm als het een transitie Smart Tacho 2 betreft. Staat er geen “T”, dan is het een OSNMA Smart Tacho 2. Daarnaast vereist de OSNMA-variant bij Stoneridge het gebruik van een externe GNSS-antenne voor optimale signaalontvangst, iets om rekening mee te houden bij installatie.
Ben je eigenaar van een vrachtwagen of ander tachograaf plichtig voertuig? Dan is het essentieel om te weten waar je een Smart Tacho 2 kunt aanschaffen. De Smart Tacho 2 is verkrijgbaar bij gecertificeerde leveranciers en tachograafspecialisten. Schaf het apparaat altijd aan bij een betrouwbare partij, want er zitten strikte wettelijke eisen aan de tachograaf en de kalibratie hiervan. Ook de installatie moet gebeuren door een erkende werkplaats die gekwalificeerd is om tachografen te plaatsen en te ijken. Koop bij voorkeur direct de nieuwste generatie (met OSNMA) zodat je helemaal up-to-date bent en voldoet aan de laatste eisen.
Mike (Manager Inspection bij BAS World) voegt toe: “Wij inspecteren al onze trucks op het type tachograaf, zodat de klant altijd weet of hij zijn tachograaf nog moet vervangen.” Met andere woorden, bij aanschaf van een truck via BAS World krijg je inzicht in of de tachograaf al Smart Tacho 2 is of dat je nog een ombouw moet plannen.
De kosten van een Smart Tacho 2 kunnen variëren, afhankelijk van de leverancier en het type voertuig waarin het systeem wordt geïnstalleerd. Over het algemeen liggen de kosten inclusief installatie tussen de €1.700 en €2.200. Dat lijkt misschien een hoge investering, maar in vergelijking met de hoge boetes (en een mogelijk rijverbod) kan de Smart Tacho 2 zich al snel terugbetalen. Dus als je een andere truck aanschaft, controleer dan of deze al een Smart Tacho 2 heeft. Zo niet, dan moet je de kosten van een retrofit meenemen in je budget.
Wil je snel en eenvoudig een nieuwe Smart Tacho 2 aanschaffen voor jouw vrachtwagen(s) of bedrijfsauto’s? Bestel direct een Smart Tacho 2 met OSNMA-functionaliteit bij BAS Parts, direct uit voorraad leverbaar.
Heb je bij BAS World een nieuwe of gebruikte truck op het oog en wil je zeker weten welke tachograaf erin zit (of welke upgrade nodig is)? Check de voertuiginformatie op de advertentiepagina of neem contact met ons op.
