Mozesz miec na oku bardzo dobra uzywana e-ciezarowke albo ciezarowke wodorowa, ale dopoki w trasie nie masz pewnosci, gdzie naladujesz pojazd albo zatankujesz, zawsze pozostaje niepewnosc. Wlasnie tutaj wchodza w gre przepisy AFIR. Unia Europejska chce poprzez AFIR (Alternative Fuel Infrastructure Regulation) doprowadzic do tego, aby paliwa alternatywne przestaly byc nisza i staly sie po prostu realnie dostepne w calej Europie, z minimalnym zasiegiem infrastruktury, jasnymi mozliwosciami platnosci i uzytecznymi danymi. Ten artykul jest napisany dla ludzi, ktorzy pracuja w terenie: kierowcow, planistow, menedzerow floty i przedsiebiorcow, ktorzy codziennie licza terminy, czasy oczekiwania, czasy odpoczynku i marze. To nie jest porada prawna, ale konkretne wyjasnienie, co regulacje AFIR oznaczaja w praktyce, gdy jezdzisz ciezarowkami i samochodami dostawczymi, dzisiaj i w perspektywie do 2030 roku.
Jesli w internecie szukasz hasla co to jest AFIR, trafisz na europejskie rozporzadzenie: Regulation (EU) 2023/1804. Obowiazuje ono od 13 kwietnia 2024 roku i wyznacza cele dotyczace rozwoju infrastruktury dla paliw alternatywnych. W skrocie, regulacja AFIR to zestaw wiazacych ustalen dotyczacych rozbudowy infrastruktury dla paliw alternatywnych. Nie chodzi tylko o punkty ladowania dla samochodow osobowych, ale przede wszystkim o transport ciezki. Mowa o ciezarowkach, samochodach dostawczych i zastosowaniach logistycznych. W zakres tych przepisow wchodza rowniez stacje wodorowe, zasilanie z ladu w portach oraz dostawy energii dla samolotow.
Wyjasniajac to w minute, wyglada to tak: Unia Europejska zobowiazuje panstwa czlonkowskie do zapewnienia odpowiedniej liczby punktow ladowania i tankowania w strategicznych lokalizacjach. Przede wszystkim wzdluz sieci TEN-T, czyli najwazniejszych korytarzy transportowych w Europie. Nie chodzi tylko o liczbe punktow, ale rowniez o wygode korzystania. Ladowanie ma byc proste, platnosc ma odbywac sie bez komplikacji, a informacje maja byc poprawne.
Wczesniej obowiazywala dyrektywa AFID, ale wraz z pojawieniem sie AFIR UE to sie zmienilo. Stara dyrektywa zostawiala krajom duza swobode w sposobie wdrozenia. To prowadzilo do roznic miedzy panstwami i w konsekwencji do niepewnosci w praktyce. AFIR Europa kladzie temu kres, wyznaczajac jedna jasna linie dla calej Europy.
Powod wprowadzenia tych przepisow wynika z szerszej polityki klimatycznej UE. W ramach pakietu Fit for 55 Europa chce do 2030 roku obnizyc emisje co najmniej o 55 procent. Transport odgrywa w tym kluczowa role. Bez dobrej infrastruktury przejscie na pojazdy zeroemisyjne pozostanie tylko planem i obietnica. Alternative Fuel Infrastructure Regulation ma rozwiazac ten problem.
Kazdy w transporcie zna ten problem. Nie inwestujesz w e-ciezarowke, jesli nie wiesz, gdzie bedziesz ja ladowac. Z drugiej strony punkty ladowania nie powstaja, jesli na drogach jest za malo pojazdow. Taka sytuacja hamuje cala branze. Dzieki AFIR Unia Europejska probuje przerwac ten schemat. Poprzez wyznaczenie twardych celow dla rozwoju infrastruktury ryzyko staje sie mniejsze. Lepiej wiesz, czego mozesz sie spodziewac, a to sprawia, ze inwestowanie staje sie mniej ryzykowne.
Dla planistow rowniez wiele sie zmieni. Planowanie tras nie bedzie juz opierac sie wylacznie na odleglosci i paliwie, ale takze na momentach ladowania i czasie ladowania. Publiczna infrastruktura ladowania stanie sie tak samo wazna jak wlasna baza. Szczegolnie przy trasach miedzynarodowych albo zmiennym wykorzystaniu pojazdow.
To ma bezposredni wplyw na Twoja operacje. Musisz uwzgledniac postoje na ladowanie, czasy oczekiwania i dostepnosc. Jednoczesnie pojawiaja sie tez nowe szanse. Wieksza liczba operatorow infrastruktury ladowania oznacza wieksza konkurencje, a to moze obnizac koszty. Zwlaszcza gdy patrzysz na calkowity koszt na kilometr.
Te calkowite koszty, nazywane tez TCO, sa coraz wazniejsze. Choc cena zakupu elektrycznych ciezarowek jest wyzsza, nizsze koszty energii i mniejsze wydatki na serwis moga wyrownac roznice. Dla wielu zastosowan jazda elektryczna staje sie dzieki temu coraz bardziej atrakcyjna finansowo.
Sedno regulacji AFIR dla transportu drogowego znajduje sie w sieci TEN-T. Ta siec laczy najwazniejsze trasy logistyczne, miasta i porty w Europie. Kto jezdzi miedzynarodowo, juz teraz korzysta z niej codziennie.
Wzdluz tych tras maja powstawac tak zwane recharging pools. Sa to lokalizacje, w ktorych znajduje sie kilka punktow ladowania. Dla transportu ciezkiego obowiazuja przy tym konkretne wymagania.
Jedna z najwazniejszych wytycznych jest to, ze do 2030 roku maja powstac lokalizacje ladowania dla ciezarowek w maksymalnej odleglosci okolo 120 kilometrow od siebie. Bedzie to realizowane etapami. Najpierw wyposazona zostanie czesc sieci, a pozniej nastapi rozbudowa na wiekszy obszar i z wieksza mocą.
Poza autostradami AFIR wyraznie zwraca tez uwage na miejskie wezly transportowe. Wlasnie tam, gdzie odbywa sie duzo dystrybucji, musi byc dostepna wystarczajaca moc ladowania. Chodzi o huby logistyczne i tereny przemyslowe. Istotna role odgrywaja tez parkingi. Bezpieczne parkingi dla ciezarowek maja zostac wyposazone w punkty ladowania, aby kierowcy mogli ladowac pojazd podczas odpoczynku. To sprawia, ze codzienna eksploatacja elektrycznych ciezarowek staje sie bardziej praktyczna.
W przypadku wodoru obowiazuje inne podejscie. Wzdluz glownych tras maja powstac stacje tankowania w odstepach wynoszacych okolo 200 kilometrow. Stacje te musza byc dostosowane do transportu ciezkiego i miec wystarczajaca wydajnosc. Ponadto LNG na razie nadal pozostaje czescia przepisow. Chociaz nacisk jest wyraznie polozony na zeroemisyjnosc, UE uznaje, ze skroplony metan nadal odgrywa role w okresie przejsciowym.
Dla kierowcow ladowanie stanie sie znacznie latwiejsze. Waznym elementem przepisow AFIR jest to, ze zawsze musi byc mozliwosc ladowania bez abonamentu. Oznacza to, ze nie jestes uzalezniony od jednej karty albo jednego operatora. Pojawi sie tez wieksza przejrzystosc cen. Musisz miec mozliwosc sprawdzenia z gory, ile zaplacisz, a w wiekszosci przypadkow bedzie to podawane za kWh. Bez niespodzianek po fakcie, za to z jasna informacja jeszcze przed rozpoczeciem ladowania.
Dla planistow szczegolnie wazna staje sie dostepnosc danych. Punkty ladowania beda polaczone cyfrowo i beda musialy udostepniac informacje o lokalizacji, dostepnosci i cenie. To sprawi, ze planowanie tras bedzie bardziej niezawodne. Duza role odgrywa tu interoperacyjnosc. Niezaleznie od tego, czy jedziesz po Holandii, Niemczech czy Francji, ladowanie ma dzialac wszedzie w ten sam sposob. To oznacza mniej problemow w trasie i wieksza kontrole nad planowaniem.
Od 2025 roku i dalej te strumienie danych beda jeszcze bardziej standaryzowane. Oznacza to, ze aplikacje i systemy beda lepiej ze soba wspolpracowac. Dla Ciebie jako uzytkownika przeklada sie to na lepszy przeglad sytuacji i mniejsza niepewnosc.
Wejscie AFIR Europa wymaga innego spojrzenia na flote pojazdow. Nie chodzi juz tylko o same pojazdy, ale o caly obraz wokol nich:
Regulacja AFIR pokazuje jedno bardzo wyraznie: wybor ciezarowki nie zalezy juz tylko od mocy albo ceny, ale od mozliwosci wykorzystania pojazdu na zmieniajacym sie rynku. W BAS World bierzemy to pod uwage. Chcesz porownywac pojazdy pod katem tego, co naprawde bedzie wazne. Chodzi o zasieg, mozliwosci ladowania i przydatnosc do Twojej pracy.
Niezaleznie od tego, czy patrzysz na elektryczna ciezarowke, pojazd wodorowy czy wydajne rozwiazanie diesla, najwazniejsze jest dopasowanie do Twojej operacji. Nie kazda ciezarowka pasuje do kazdego zastosowania. Coraz wieksza role odgrywa tez wartosc rezydualna. Z powodu bardziej rygorystycznych przepisow i rozwoju stref zeroemisyjnych rynek sie zmienia. Wybor przygotowany na przyszlosc moze jutro zrobic duza roznice przy odsprzedazy.
BAS World pomaga Ci w tym dzieki szerokiej ofercie i miedzynarodowym mozliwosciom sprzedazy. Dzieki temu mozesz krok po kroku dostosowywac swoja flote bez duzego ryzyka. Zobacz aktualna oferte ciezarowek zeroemisyjnych w BAS World. Skontaktuj sie z naszymi ekspertami, a chetnie Ci pomoga.
